Showing posts with label William Shakespeare. Show all posts
Showing posts with label William Shakespeare. Show all posts

Mbreti Lir - Komenti dhe Analiza - William Shakespeare

Subjekti :
Mbreti Lir eshte mbreti i Anglise. Ai vendos te lere fronin e tij dhe t’a ndaje mes tre vajzave te tij, Gonerilit, Reganit dhe Kordelias. Ai I vendos ato para nje prove ku do te shihte se cila nga vajzat do ta donte me shume. Dy vajzat e medha  nisin ta manipulojne me fjale, ndersa Kordelja, vajza e vogel thote se ajo e do babain e saj ashtu sic do femije. Prandaj ai nuk I jep asaj nga tokat e veta, por e mallkon  dhe  e debon ate nga shtepia. Nderkohe  Kordelja shkon ne France pasi mbreti I Frances ishte ne dashuri me te. Me pas  Liri e kupton se c’gabim te rende kishte bere pasi dy vajzat e debojne nga shtepia dhe e lene ne shi.
Nderkohe  Konti I Glosterit  ka gjithashtu probleme familjare. Djali I tij I madh, Edmundi, eshte I adaptuar . Ai nuk e pranon dot kete dhe thur nje intrigue sikur djali tjeter , Edgari do te vrase babane e tyre. Ndaj Glosteri e debon Edgarin dhe mban prane vetes Edmundin. Kur Glosteri merr vesh qe Lirin e kane braktisur te bijat, e ndihmon ate. Regan dhe I shoqi I saj ,  e masakrojne per kete, dhe ai perfundon serisht tek Edgari, ku shkoi dhe Liri.
Nje ushtri franceze niset kundra Anlgise, e kryesuar nga Kordelja. Edmundi lidhet me dy motrat, dhe Albani, I shoqi I Gonerilit eshte shume I shqetesuar rreth ceshtjes se Lirit, dhe per pasoje ate e vrasin. Nderkohe ushtria e Kordelias mundet dhe ajo dhe I ati mbahen peng. Nga ana tjeter ushtria angleze e Edmundit dhe motrave thyhet nga ajo e Edgarit. Glosteri tenton te vrase veten, Edgari vret Edmundin, Gonerili vret motren e saj per shkak te xhelozise ndaj Edmundit dhe me pas kryen vetevrasje , Glosteri vdes, Kordelja ekzekutohet dhe Liri vdes I thyer n zemer me trupin e saj nder duar.
Personazhet:
Mbreti Lir -  ka nje karakter te dyfishte e kontradiktor ku spikasin: despotizmi mizor me humanizmin e thelle, mendja cinike me ate plot kureshtje, dyshimi me pastertine shpirterore. Ai eshte nje karakter qe eshte formuar nen ndikimin e raporteve te caktuara shoqerore. Edhe ne moshe te madhe, mbreti ka nje krenari te tepruar, e vetem me dinakeri mund t’ia fitosh zemren. Kjo ka ndikuar keq e ne edukimin e vajzave , dhe vete Shekspiri thote keshtu. Edhe ato jane impulsive e I binden mbretit sa per sy e faqe, dhe kur u cenohet interesi  bejne veprime ekstreme. Mbreti Lir vetem kur mbetet jashte kupton te verteten. Ai peson nje goditje te tmerrshme, saqe cmendet. Gjate zhvillimit te ngjarjeve ndryshon dhe mendimi I lexuesit per mbretin. Ne fillim mbreti duket sikur I intereson me shume aparenca se  e verteta. Kordelja eshte vazja e tij e preferuar ne fillim, dhe ai ndoshta e di qe ajo e do me shume, por nuk mund ta pranoje pergjigjen e saj indiferente. Me vone ai meson nga gabimet e tij.
Kordelja – Karakteristikat e saj jane bukuria fizike e shpirterore, ndershmeria, perkujdesja, dashuria etj. Ajo kontraston me karakteret e dy motrave. Ajo eshte personifikimi I virtytit, dhe nga ana tjeter nje viktime e pafajshme e padrejtesive te botes.
Edmundi – eshte antagonisti I tragjedi. MEgjithate karakteri I tij eshte kompleks, pasi ai nuk vepron vetem per interesa te tipit dedhira per pushtet, ambicja per sa me shume, por sepse nuk mund te lejoje qe shoqeria ta shohe si nje bastard, sic e cilesoi dhe vete babi I tij. Ai eshte shume I ftohte, porsi dhe shoqeria  ka trajtuar ate, dhe vetem ne fund te tragjedise shfaq nje shenje dobesie, kur sheh qe Gonerili dhe Regani kishin vdekur per te.
Regan dhe Gonerili- jane personazhe negative. Ne fillim ato duken te zgjuara, aq te zgjuara sa t’ia hedhin babait te tyre. Me pas ato tregohen te pashpirta dhe shume ambicioze, te pangopura. Nuk kane meshire as kur perzene babain e tyre dhe as kur verbojne Glosterin. Ne fund ato duan te kenaqen me Edmundin, por e keqja I kthehet mrapsht duke I vrare ato te dyja nga duart e njera tjetres.
Temat :
Drejtesia  
Autoriteti kunder kaosit – Liri s’eshte vetem nje baba, por edhe nje mbret. Ai ia le trashegim fronin e tij vajzave, por nga ana tjeter kjo qeverisje I sjell kaos Anglise.
Pajtimi – Edhe pse Liri e deboi Kordelia, ajo vazhdoi ta doje babain e saj dhe madje ta mbroje ate. Edhe 
Liri I cili u tregua aq I ashper me te, u lidh me shume se me cdo njeri tjeter.
Motivet :
Çmenduria -  Nga vuajtet  dhe tronditjet e medha, Liri cmendet dhe kjo cmenduri e shoqeron tere tragjedine.Personazhit te tij tragjik I bashkangjitet dhe persnazhi komik I Lolos. Nen pamjen e tij qesharake fshihet nje dituri e urtesi dhe nje zemer e madhe. Ai misheron urtesine popullore dhe e sheh jeten me sy te mprehte dhe e di te verteten.
Tradhetia – fillimisht mes femijeve dhe babait, dhe vellait me villain. Ne marredhenien e Kordelias dhe te atit forcohet ideja qe zemra e tradhetise eshte  mospasja e  nje gjykimi te drejte.
Simbolet
Shiu dhe shtrengata e madhe - simbol I krimit me te tmerrshem : uzurpimi I pushtetit dhe mosmirenjohja ndaj prindit. Ky krim I dyfishte ka prishur gjithe ekuilibrat natyrore mbi te cilet ngrihet jeta shoqerore dhe ajo individuale. Gjendja shpirterore e mbretit te shperfillur jepet pikerisht me kete shtrangate. Ajo mund te jete gjithashtu simbol I natyres qe I ben thirrje mbretit te shohe te vertetat, simbolizon drejtesine hyjonore qe eshte e thyer nga veprimet e njerezve, por edhe gjendjen ne te cilen Liri po le vendin e tij.
Verbimi -  verbimi fizik I Glosterit eshte gjithashtu metaforik. Si ai si Liri kane te dy femije te ndershem dhe te pandershem , dhe ata jane te verbuar per sa kohe nuk shohin te verteten, por mbajne anen e te keqinjve. Ato jane te verbuar nga fjalet, dhe nuk mund ta shohin te verteten .
Mesazhet :
Ajo percjell ide humaniste. Liri nis te ndieje dhimbje per te varfrit dhe urrerjte e zemerim te thelle kunder krimineleve, hipokrizive dhe sistemit shoqeror. Fataliteti I pashmangshem e heronjve  lidhet me denimin e tyre per te ikur nga bota e se keqes qe u solli aq shume vuajtje sa qene gjalle. Kjo tragjedi eshte kunder erresires se despotizmit te kishte pushtuar Europen ne Rilindjk, dhe kjo shfaqet me kundershtimin e hapur ndaj mbretit te Kordelias dhe Kentit. Ne fund ka shprese dhe kjo jepet me fjalet “Ju miq te dashur, te dy tok sundoni, Dhe rregullojeni shtetin e percare.”


Shkruar nga Sara Shiku



Shumë zhurmë për asgjë - William Shakespeare - Analiza


Komedia Shume zhurme për asgjë i përket periudhës së pjekurisë së Shekspirit dhe futet në llojin e komedisë së zakoneve, me subjekt satirik dhe problemor. Motivi në të cilin mbështet kjo komedi është i njohur që në Antikitet dhe rishfaqet në mjaft autore të kohës së Shekspirit : ai njihet si motivi i "kipcit" ose i ngatërresës që vjen si pasoje e ngjashmërisë fizike mes dy personazhesh të ndryshme. Në komedinë e Shekspirit "ipci" shkakton rënien në kurth të djaloshit, i cili mashtrohet nga një grua që për nga pamja ngjan si e dashura e tij. Fabula pastaj shtjellohet nga Shekspiri krejt lirshëm dhe në përshtatje me shijet e tij estetike. Dy djelmosha, Benedikti dhe Klaudi, ndodhen për vizite të guvernatori i Mesinës, princi Leonato që është babai i Heros dhe xhaxhai i Beatricës. Ndërsa Klaudi bie në dashuri me vajzën e guvernatorit dhe përgatitet të martohet me të, Benedikti dhe Beatricja nuk rreshtin se ngacmuari e se talluri me njeri-tjetrin, here më të mirë e herë më të keq. Miqtë e tyre vendosin t'u punojnë një rreng, në mënyre qe t'i bëjnë të bien në dashuri dhe këta të dy. Si të gjitha komeditë e Shekspirit, Shumë zhurme për asgjë është e mbushur me veprim dhe me të papritura, me kthesa të befta të subjektit. Ndryshe nga tragjedia, këtu të mirët shpërblehen kurse te ligjtë marrin ndëshkimin e merituar : ndërkohe dy çiftet vene kurore të lumtur, dy prishësit e kësaj feste ndëshkohen siç e meritojnë. Ama ndëshkohet gjithashtu edhe mendjelehtësia e Klaudit, i cili për një dyshim te çastit e flaku tutje si lecke të zgjedhuren e zemrës, për çka ai nuk e fitoi simpatinë e spektatorit. Tërheqes deri në fund mbeten "grindavecet" e lumtur Beatricja dhe Benedikti të cilët jo vetëm e mbushin me hare spektaklin me batutat e tyre të kripura, por tregojnë se në rast nevoje dinë të jenë serioze dhe të përkushtuar në miqësi, përderisa i dalin zot me të gjitha mjetet që kanë në dorë Heros së poshtëruar. Po prapë nuk duhet bërë shumë zhurme, se jeta kështu e ka : djemtë teveqele gjithmonë marrin vajzat më të mira. Ata jetuan te lumtur ne fundit mbeten gjithmone te qeshur.

Hamleti - Analiza

Hamleti,Analiza,Analiza Hamleti,Hamleti referat
Hamleti


Tragjedia ''Hamleti''  Analize apo referat



Kjo vepër apo ''Hamleti'' veçohet me ideale humaniste , meditime filozofike,stil të përsosur dhe përjetime estetike.

Historinë e familjes ''Hamleti'' së pari e shënoi Sakson Gramatiku në fund të shekullit XII , më 1580 u dha në teatër londinez ''Hamleti'' e shkruar nga Tomas Kidi .

Shekspiri krijoi variantin origjinal me këtë temë.

Paraqitjen e kësaj tragjedie e paralajmëron tragjedia Jul Cezari .

Cezari ka tiparet e një mbreti , diktatori dhe antipatiku por në vepër një prej personazheve të veprës ,,Jul Cezari‟‟ i quajtur Markoni thotë se ai është njeri i ndershëm.

''Hamleti'' para vetes shtron pyetjen nëse historia dhe Shekspiri e dënuan vrasjen e Cezarit diktator nga Bruti republikan atëherë si do të ndryshohet e keqja kur diktatura nuk dënohet po republika.

Nis me atmosferë të rëndë, pushteti kot mundohej që të mbush arkën e zbrazur tërësisht, kemi drama të përgjakshme angleze të kohës , të cilat së bashku u reflektuan në tragjedinë ''Hamleti''.

Ngjarja nuk vendoset në Angli por në Danimarkë mirëpo pikësynimi i poetit lehtë mund të hetohet(se ai në mënyrë të tërthortë flet për Anglinë).

Tema e veprës është ,,Lufta e pamëshirshme që bëhej në Anglinë e kohës së Shekspirit për të rrëmbyer fronin mbretëror.

Kemi konflikt brendafamiljar .

Në ndërfutje kemi temat si komplotet , ruajtja e nderit , rikthimi i fronit mbretëror , intrigat , hipokrizitë etj.

Kemi hakmarrje për babanë e vrarë temë kjo e njohur qysh në krijimtarinë e antikitetit.

Ideja e poetit konsiston në atë që shteti të udhëhiqet nga një monark i kulturuar.

Hakmarrja këtu nuk është dukuri individuale por shoqërore.

''Hamleti'' ishte bir i mbretit të Danimarkës, studion në Vitenberg të Gjermanisë.

Merr lajmin e papritur të vrasjes së të atit,kthehet menjëherë në Danimarkë me shokun e ngushtë Horatin.

Pas një muaji e ëma i martohet me xhaxhain Klaudin.

I ati ''Hamletit'' i shfaqet në ëndërr duke i thënë se duhet të hakmerret kundër xhaxhait i cili e ka helmuar vëllanë që tia marrë fronin dhe t'ia rrëmbejë gruan.

Ai nuk bën hakmarrje direkte dhe mësim direkt të së vërtetës dhe kështu ''Hamleti'' organizon shfaqje teatrale në pallat që të mat pulsin e xhaxhait.

Kur në skenë mbytet mbreti duke i futur vaj në vesh Klaudi (xhaxhai), se fsheh dot reagimin e vet.

''Hamleti'' pati rast ta vrasë por se bën , bën sikur e vret të ëmën por e vret Pollonin , babain e Ofelias (të dashurës së tij).

E dashura tmerrohet , por i vëllai Laerti për këtë vrasje e akuzon Klaudin.

Mbreti urrejtjen e Laertit ndaj tij e kthen ndaj ''Hamletit''.

Organizohet dyluftim mes ''Hamletit'' dhe Laerti.

Shpatën e Laerit e helmon dhe kupën për fituesin e bëri me helm.(Klaudi).

''Hamleti'' plagose me shpatën e helmuar të Laertit, por edhe ky plagose nga ''Hamleti'' dhe në çastet e fundit e pranon komplotin e Klaudit.

Gertruda (e ëma e ''Hamletit'') dhe mbretëresha e pi gotën me helm dhe vdes, Klaudin e vret ''Hamleti'' dhe e pengon Horatin që ta pijë gotën me helm me kusht që ta lajmërojë botën për këtë ngjarje tmerruese.

''Tregjedia'' ngërthen në vete korrupsionin , moralin e shthurrur të klasës udhëhqëse të kohës së autorit.

Klaudi krahasohet me delen që lë kasollen e maleve për tu n'trashur në moçale. 
  
Nëse doni analiza letrare të veprave tjera kliko mbi analiza letrare


Tragjedia Hamleti-kritikë letrare apo analizë letrare,hamleti analize,hamleti analiza,Tragjedia Hamleti shqip,Tragjedia Hamleti analiza,kritika letrare Hamleti,Hamleti kritike letrare,kritika letrare Hamleti Analize,Analize shqip,kritika letrare,Shekspiri analize,Shekspiri  Tragjedia Hamleti shekspiri analize,Shekspiri Analize,

Biografia e William Shakespeare (1564-1616)

Biografia e William Shakespeare (1564-1616)

U lind në vitin 1564 në qytetin evogël Stratford, në të cilin e kaloi fëmijërinë dhe rininë. 

Pati mundësi të njohë mirë jetën e zakonet e krahinës angleze, të dëgjojë prej gojës së fshatarëve gojëdhënat popullore, të njohë mirë gjuhën e gjallëpopullore.

Për 22 vjet veprimtari krijuese, ai i dha skenës së letërsisë 7 vepra të mrekullueshme nga ana e jetës plot gjallëri. Kulmin ekrijimtarisë së vet e arrin kur shfaqen në skenë tragjeditë madhështore të tij “Hamleti”, “Makbethi”, “Mbreti Lir” etj.


VILIAM SHEKSPIRI (1564-1616),william shekspiri,biografia e william shekspirit,Bigrafia e William Shakespeare (1564-1616),jeta e shekspirit